2025 Devlet yatýrým programý ve Mersin...
TBMM’ de kabul edilen bütçe ýþýðýnda her yýl Ocak ayýnda yýllýk yatýrým programlarý yayýnlanýr.
Eskiden beri bu yatýrým programlarýnýn Mersin projelerine aktardýðý ödenekleri, özellikle 22 yýla varan AKP döneminin kente gerçek bakýþýný yansýtan verileri irdelemeye çalýþýrým.
2025 yatýrým programýný da Mersin özelinde ele alacaðým…
Öncelikle genel anlamda þu tespiti yapayým:
Geçmiþte yatýrým programlarýný Konteyner Terminal Limaný, Çukurova Havalimaný gibi mega projeler yanýnda, Çeþmeli-Taþucu otoyolu, Adana-Mersin hýzlý tren projelerine ayrýlan kaynaklara bakýp bir takým sonuçlara ulaþmaya ve bunlarý kamuoyuyla paylaþmaya çalýþýrdým.
Konteyner Terminal Limaný bir daha geri dönmemek üzere ‘Doðu Akdeniz’ e kaydýrýldý. Onun yerine tam olarak neyi amaçladýðý meçhul ‘Mersin Lojistik Limaný’ gibi karþýlýðý olmayan, konumu bile bilinmeyen bir projenin ‘ÇED, etüt fizibilite çalýþmasý’ gibi bir fasýl açýlmýþ…
2025’ te baþlamasý hedeflenen ve 30 milyon TL tutarýndaki Etüt, Fizibilite çalýþmasýnýn 2027’ de bitirilmesi öngörülüyor. 2025 için ayrýlan ödenek 7 milyon TL…
2025 yatýrým programý tek kelimeyle dýþ ticaret ve limanla ayakta duran Mersin’ e konteyner limanýný unutun, günün birinde lojistik limaný ‘o da belki’ mesajýný veriyor…
Çukurova Havalimaný da hizmete açýldýðýna göre o defter de kapandý…
Çeþmeli-Taþucu otoyolu derseniz…
Tamamý bir yana býrakýlýp ikiye bölünmüþ olan o otoyolun Çeþmeli-Kýzkalesi bölümünün 2028’de sonraki etabýnýn ise 2035’ te tamamlanmasý hedeflense de yatýrým programlarýnda yer almasýna gerek yok.
Yok, çünkü 41 kilometrelik ilk bölüm ‘Yap Ýþlet Devret’ yöntemiyle ihale edilmiþ, üstlenici de 45 bin araç garantisi 90 bine çýkýnca çalýþmalarý hýzlandýrmýþ gibi görünüyor. Dolayýsýyla artýk o proje için de dertlenmemiz gerekmiyor…
**
Gelelim neredeyse 20 yýllýk geçmiþi olan Mersin-Adana hýzlý tren projesine…
Artýk onun yerini 2020’ den itibaren Mersin-Adana-Osmaniye-Gaziantep Yüksek Standartlý Demiryolu projesi almýþ bulunuyor.
Proje hem iç hem dýþ krediye dayanan finansmanla beklenenden de hýzlý ilerliyor…
Bugünkü rayiç fiyatlarla 38 milyar 384 milyonu dýþ kredi kaynaklý olmak üzere 71,7 milyar TL’ ye çýkmasý beklenen demiryolu için bugüne kadar 27,3 milyar TL harcanmýþ, 2025 programýnda ayrýlan kaynak ise 17 milyar 88 milyon olmak üzere 20 milyar 802 milyon…
Her ne kadar kimi yetkililer, ‘Gaziantep-Mersin YSD (Yüksek standartlý demiryolu) projesinin yüzde 52’ si tamamlandý’ demeçleri verseler de ben yatýrým programýnda yer alan verilerin daha inandýrýcý olduðunu düþünüyorum…
Üstelik vaatlerinde sýnýr tanýmayan siyasilerin henüz mürekkebi kurumamýþ uçuk müjdeleri hafýzamýzda iken…
Örneðin AKP’ nin geleceði açýsýndan hayati önem taþýyan 2023 Cumhurbaþkanlýðý ve Milletvekili seçimleri öncesi 22 Nisan 2023’ te Ulaþtýrma ve Altyapý Bakaný Adil Karaismailoðlu katýldýðý etkinlikte 286 km’ lik demiryolu hattýnýn 2024 yýlý sonunda tamamlanacaðýný müjdelerken ayný toplantýda dönemin Hazine Maliye Bakaný Nebati de hattýn 2024 sonunda açýlacaðýný yineliyordu…
Gelelim o mega projeler yerine küresel ýsýnma ve yetersiz yaðýþ sonucu gittikçe çok daha önemli hale gelen ve bundan böyle tüm kent dinamiklerinin var güçleriyle takip etmeleri gereken hayati projeye:
Süründürülen diðer yatýrýmlar gibi yýllardýr geciktirilen Berdan Irmaðý üzerinde kurulu Pamukluk Barajýndan býrakýlan sulardan beslenecek Pamukluk Sulama ve Mersin’ e içme suyu tedarik edecek olan isale hattýyla arýtma projelerine…
2025 yatýrým programýnda Berdan Irmaðý üzerindeki Pamukluk havzasý kapsamýnda sulama ve içme suyu iki ayrý proje olarak yer alýyor…
Mersin il geneli toplam narenciye ekim alaný 360 bin dekar iken, o sulama projesi devreye alýnmadýðý için katma deðeri düþük buðday-arpa gibi ürünler ekilebilen 184 bin dekar (18,4 bin hektar) araziye hayat anlamýna gelecek su akýtýlabilse, avokado gibi katma deðeri yüksek meyve yetiþtirilecek…
Bir ton buðdayý bugün 250 dolara dýþarýya satamazken, avokadonun tonundan 5 bin dolar elde etmek mümkün…
Ve atýl bekleyen böylesi potansiyeli yüksek Mersin’ in narenciye ekilen tüm sahalarýnýn yarýsýndan büyük bir alandan söz ediyorum..
Peki, Pamukluk Sulama projesi ne durumda ve 2025 yatýrým programýnda ayrýlan ödenek ne kadar?
2009’ da baþlayan yatýrýmýn bugünkü fiyatlarla toplam maliyeti 2025 fiyatlarýyla 6,4 milyar TL….
Bugüne kadar aktarýlan kaynak 2 milyar 560 milyon ve 2025 yatýrým programýnda ön görülen para 1 milyar…
Ayný programda projenin tamamlanma tarihi olarak 2028 veriliyor…
1,3 milyar metreküp su rezervine sahip Berdan ýrmaðýndan Mersin’ in içme suyu olarak yararlandýðý miktar 65 milyon metreküp civarý…
Bir baþka ifadeyle Berdan denize akýyor ve biz bakýyoruz…
Altýndan daha deðerli sularla topraða can vermek, tüm yatýrýmlarý bir yana býrakýp Berdan sularýný bölge halkýnýn refahýna akýtmak mümkünken, biz kent içinde birbirlerinden uzaklýklarý 3-5 km tutmayan, seçim hesaplarý, siyasi mühendislik amaçlý ihdas edilen kaynak israfýndan baþka da iþlevleri olmayan ilçe kaymakamlýklarýna büyük büyük hükümet konaklarý inþa ediyoruz.
Pamukluk sulama projesinin önemi ve Mersin’ e ilave içme suyu saðlayacak isale hattý ile arýtma projelerine 2025 yatýrým programýnda tahsis edilen ödeneklerle bekleyen diðer Mersin yatýrým projeleri sonraki makale konusu olsun…
