Abdullah Ayan | 2025 Nüfus Sayýmý ýþýðýnda Mersin deðerlendirmesi… | MERSİN MOZAİK
Abdullah Ayan

Abdullah Ayan

2025 Nüfus Sayýmý ýþýðýnda Mersin deðerlendirmesi…


Nüfus, diðer kentlerde olduðu gibi Mersin açýsýndan da yalnýzca nicel büyüklüðü deðil; kentin ekonomik kapasitesini, sosyal yapýsýný, mekânsal geliþimini ve geleceðe dönük potansiyelini de belirleyen temel göstergeler arasýnda önemli yer tutar…

Türkiye’ de özellikle son on yýlda doðurganlýk oranlarýnýn düþmesi, iç göç hareketlerinin yavaþlamasý sonucu, il bazýnda nüfus artýþ hýzlarýnda belirgin farklýlaþmalara yol açarken, Mersin de kaçýnýlmaz biçimde ortaya çýkan dramatik süreçten etkilenmiþ ve uzun yýllar boyunca istikrarlý biçimde büyüyen kent, 2024–2025 döneminde dikkat çekici bir yavaþlama sürecine girmiþtir.

Bu makalede her yýl olduðu gibi bugünlerde yayýnlanan TÜÝK 2025 nüfus istatistiklerinden hareketle, Mersin ve ilçelerinin 2000–2025 arasýndaki nüfus deðiþimini, özellikle de son yýllarda Mezitli ve Erdemli gibi ilçelerde ortaya çýkan çarpýcý pozitif ayrýþmayý ele almaya çalýþtým..

Mersin Ýlinin Yýllar Ýtibarýyla Nüfus Deðiþimi (2000–2025)

Mersin’in nüfusu 2000 yýlýnda yaklaþýk 1 milyon 489 bin iken, 2025 yýlýna gelindiðinde 1 milyon 956 bin seviyesine ulaþmýþtýr. Bu süreçte il nüfusu yaklaþýk 467 bin kiþi artmýþ, baþka bir ifadeyle 25 yýlda %31 civarýnda büyüme gerçekleþmiþtir.

2000–2005: 1,489 milyondan 1,564 milyona düzenli artýþ,

2005–2015: 1,745 milyona ulaþan görece hýzlý büyüme,

2015–2020: 1,869 milyonla artýþýn sürmesi,

2020–2023: 1,938 milyona yükseliþ ivmesinin korunmasý

2024–2025: 1,954 milyondan 1,956 milyona çýkan ve yalnýzca 2.149 kiþilik artýþla duraðan hale gelen trend…

Tablo, Mersin’in uzun yýllar boyunca Türkiye ortalamasýna yakýn veya üzerinde seyreden nüfus artýþ hýzýnýn 2025 itibarýyla neredeyse durma noktasýna geldiðini göstermesi bakýmýndan gerçekten üzerinde durulmasý gereken önemli bir geliþme…

2025’te Türkiye genelinde nüfus artýþ hýzý binde 5,5 iken, Mersin’de artýþ yalnýzca binde 1,1…

Üstelik binde 8,2 olan artýþýn sadece son bir yýl içinde böylesine dramatik düþüþ göstermesi, eðer geçici bir duraklamayý yansýtmýyorsa, tüm dinamiklerin üzerinde kapsamlý analizler yapmalarý, gelecekle ilgili projeksiyonlarý ele almalarý gereken önemli bir tablo var karþýmýzda…

2025 itibarýyla Mersin’ in Türkiye’nin 11. en kalabalýk ili olma konumunu korumasý elbette önemli. Ancak ilk 10 ildeki artýþ oranlarýna baktýðýmýzda komþu Adana’yý ayrý tutarsak (ki ordaki artýþ’ ta Mersin’ in üzerinde) çok ciddi bir yavaþlama görülüyor…

Ýstanbul, Ankara, Ýzmir, Bursa, Antalya, Konya, Adana, Þanlýurfa, Gaziantep ve Kocaeli’nin ardýndan gelen 11. sürüyor ama on ilin 2025 sonu itibariyle yýllýk artýþ oranlarý Mersin’ i yer yer 15-20 ‘ ye katlýyor…

Örneðin Antalya (binde 20,2) , Kocaeli (14,5) , Gaziantep (13,2) , Urfa (12,5) , Ankara ve Bursa (7,5) , Konya (5,7) , Ýstanbul (3,2) , Ýzmir (2,4) , Adana (1,4) , Mersin (1,1)

Toplam nüfusun cinsiyet daðýlýmýna gelince Türkiye’ ye benzer ve dengeli oranlar var:

Türkiye’ de 43 milyon 59 bin erkek, 43 milyon 32 bin kadýn yaþarken, Mersin’ de erkek nüfus 977 bin, kadýn nüfus ise 979 bin...

Kadýn nüfusun çok az farkla da olsa üstün olmasý, Mersin’in aile yerleþimi açýsýndan cazibesini koruduðuna iþaret eden anlam taþýyor…

Nüfus yoðunluðu ise yaklaþýk 125 kiþi/km² ve Türkiye ortalamasýnýn üzerinde.

TÜÝK verilerinde Mersin’ e yansýyan ve Türkiye ortalamasýndan ayrýþan en önemli detaylardan biri de yaþlanan nüfus oranlarý:

Türkiye’ de 2024’ te 34,4 olan medyan (ortanca) yaþ 2025’ te 6 ay daha artarak 34,9’ a çýkarken Mersin’ de 2024’ teki 35,4 ortanca yaþ, 2025’ te 35,9…

Mersin nüfus deðiþimlerini bir de ilçeler bazýnda ele almanýn demografik hareketliliði yansýtmasý bakýmýndan önemli olduðunu düþünüyorum…

Bu pencereden llk göze çarpan olgu; Merkezde durgunluk hüküm sürerken kent batýsýndaki hareketlilik….

Özellikle deprem gerçeðiyle yaþadýðýmýz son yýllara bakýldýðýnda Mersin ilçeleri arasýnda belirgin farklýlaþmalar dikkat çekiyor…

Tarsus, Toroslar ve Yeniþehir gibi büyük ilçelerde nüfus artýþý sýnýrlý kalýr ve Akdeniz ilçesinde gerilerken; Mezitli ve Erdemli, Mersin genel eðiliminden ayrýþarak dikkat çekici bir büyüme performansý sergiliyor…

Örneðin, Mezitli ilçesi, son yýllarda Mersin’in en hýzlý büyüyen merkez ilçesi konumunda…

2023’te 223 bin olan nüfus, 2024’te 225 binin üzerine çýkmýþ, 2025 itibarýyla ise 233 bini aþmýþ bulunuyor…

Artýþýn, Mersin genelinde nüfus artýþý neredeyse durduðu dönemde gerçekleþmesi dikkat çekici…

Mezitli’ de ortaya çýkan geliþmenin arkasýnda; sahil þeridi boyunca hýzla artan konut projeleriyle kentin doðusuyla kýyaslanmayacak yaþam kalitesi, modern kentsel dokusu ve özellikle genç ailelerin bütçelerine hitap eden fiyat dinamikleri yatýyor.

Son yýllarda kadýn nüfus oranýnýn erkeklere göre daha yüksek olmasý da bu ilçenin kalýcý yerleþim merkezi hâline geldiðini göstermektedir. Mezitli, adeta Mersin’in batýya doðru geniþleyen yeni cazibe aksý olarak öne çýkmakta…

Mezitli de görülen tablonun benzeri þimdi ve ayný faktörlerin etkisiyle Erdemli’ de görülmekte….

Týpký Mezitli gibi ve komþusu Erdemli’ de Mersin’de nüfus artýþýnýn en belirgin olduðu yerleþimlerden biri konumunda.

2024 sonunda 155 bin olan nüfus, 2025’te 158 bine yükselmiþ ve binde 16, 5’luk artýþ oranýyla il ortalamasýnýn çok üzerinde bir performans sergilemiþtir.

Erdemli’ nin uzun dönemli geliþim öyküsü, küçük bir tarým kasabasýndan orta ölçekli bir turizm ve tarým ilçesine dönüþümü anlatýyor…

Narenciye üretimi, seracýlýk, sahil turizmi ve Mersin merkeze olan yakýnlýk, ilçeyi hem genç aileler hem de emekliler için cazip kýlmakta, pandemi sonrasý dönemde artan sahil yerleþimi tercihi, Erdemli’nin büyüme hýzýný daha da arttýran bir etmen olarak ortaya çýkmakta…



ARÞÝV YAZILAR