2025 Verileri Iþýðýnda Mersin’ in Demografik Dönüþüm Analizi…
Türkiye’nin Akdeniz’e açýlan en önemli kapýsý Mersin, 2025 yýlý nüfus verileri ýþýðýnda oldukça dinamik ve bir o kadar da paradoksal bir tablo sergiliyor.
Kent, hem en çok göç alan hem de en çok göç veren iller arasýnda üst sýralarda yer alarak, demografik bir "kavþak noktasý" olma özelliðini sürdürüyor. Bu hareketlilik, sadece sayýsal bir deðiþim deðil, ayný zamanda þehrin sosyal dokusu, iþ gücü piyasasý ve gelecekteki nitelikli insan kaynaðý üzerinde dönüþtürücü bir etki yaratýyor. Yabancý nüfus hareketi bakýmýndan Mersin transit kent olma özelliðini yitiriyor mu? Mersin’deki demografik deðiþimin en çarpýcý unsurlarýndan biri, yabancý uyruklu nüfustaki belirgin azalmadýr.
TÜÝK verileri kentin net nüfus artýþ hýzýndaki yavaþlamanýn asýl nedeninin bu gruptaki çekilmeden kaynaklý olduðunu gösteriyor…
2024 yýlýnda 52 bin 813 olan yabancý nüfusun, 2025 sonu itibarýyla 43 bin 315'e gerilemiþ olmasý, yaklaþýk %18’lik ciddi bir daralmayý ifade ediyor.
Bu düþüþün altýnda yatan dinamikler incelendiðinde, Mersin’in uluslararasý göç rotasýndaki konumu daha net anlaþýlýyor. Kent, yurt dýþýndan en çok göç alan iller arasýnda 4. sýrada yer almasýna raðmen, ayný zamanda en çok yabancý göçü veren iller arasýnda da 4. sýradadýr. Bu "gel-git" hali, Mersin'in bir yýllardýr dillendirmeye çalýþtýðým 'transit geçiþ kenti' veya 'geçici yerleþim' noktasý olma özelliðinin son bir yýlda ciddi bir yapýsal dönüþüm geçirdiðine dair önemli ipuçlarý sunmaktadýr.
Özellikle Akdeniz ve Yeniþehir gibi ilçelerde kümelenen yabancý nüfusun geri dönüþ veya yer deðiþtirme eðilimleri, yerel demografik dengeyi yeniden þekillendiriyor. Ýþ Gücü ve Sosyal dokuyu etkileyen genç erkek göçünün rolü:
Yurt dýþýndan gelen nüfusun büyük bir kýsmýnýn erkeklerden oluþmasý ve bu göçün daha çok 20-29 yaþ grubunda yoðunlaþmasý, þehrin ekonomik dinamizmini doðrudan etkiliyor. Çalýþma çaðýndaki bu genç erkek nüfusun hareketliliði, Mersin’in hem sanayi ve lojistik sektöründeki iþ gücü ihtiyacýný karþýlýyor, hem de sosyal dokuda dengeli kadýn/erkek daðýlýmý yerine eril aðýrlýk oluþturuyor.
Ancak bu nüfusun yerleþmek ve kalýcýlýk oraný düþük kaldýðýnda, kentin ekonomik sürekliliði "geçici iþ gücü" döngüsüne hapsolma riskiyle karþý karþýya kalýyor. Eðitim Göçü: Giden ve gelen gençlik sonucu doðan nitelikli iþ gücü paradoksu; Mersin’in demografik geleceði için en kritik gösterge ise bugüne kadar pek te dikkat çekmeyen eðitim odaklý göç hareketleri. Kentten göç edenlerin en büyük motivasyonunun "eðitim" kaynaklý olduðu görülüyor…
2025’ te tam 12 bin 158 genç eðitim nedeniyle Mersin’den ayrýlýrken, eðitim amacýyla þehri tercih ederek gelenlerin sayýsý 9 bin 659’da kalmýþ görünüyor…
Bu noktada ortaya çýkan tablo, "nitelikli insan kaynaðý ihracý" olarak tanýmlanabilecek bir risk barýndýrýyor:
Mezuniyet Profili Farklýlýðý: Mersin’den göç edenlerin aðýrlýklý olarak üniversite eðitimi için büyükþehirlere (Ýstanbul, Ankara, Ýzmir) yönelen lise mezunlarý olduðu görülmektedir. Buna karþýn, kente göçle gelenlerin büyük çoðunluðunun yüksekokul (üniversite) mezunu olmasý dikkat çekicidir.
Tablo, kentin kendi yetiþtirdiði gençleri kaybederken, dýþarýdan yetiþmiþ profesyonel iþ gücü çekmeye çalýþtýðýný göstermesi bakýmýndan ilginç…
Göçün zirve yaptýðý 20-24 yaþ grubundaki büyük hareketlilik, kentin en üretken yaþ grubundaki genç nüfusundaki mobiliteyi yansýtýyor…
Bir baþka risk ise Kentteki üniversitelerden geçen yýl yaklaþýk 5 bin 482 öðrencinin eðitimini yarým býrakarak ayrýlmýþ olmasý, bu ciddi bir beyin göçü olgusu yanýnda akademik cazibenin ve aidiyetin sorgulanmasý gereken bir diðer boyutu… Sonuç olarak Mersin stratejik bir müdahalenin kâr/zarar sorgulamasýný yapmak zorunda…
Ortaya çýkan demografik paradoksu aþabilmesi, yani genç ve eðitimli nüfusunu baþka ellere kaçýrmadan kendi bünyesinde kalýcý hale getirebilmesi, sadece bir nüfus politikasý deðil, ayný zamanda bir ekonomi politikasý meselesi.
Eðitim için giden gençlerin mezuniyet sonrasý þehre geri dönüþlerini teþvik edecek yüksek teknoloji, modern lojistik ve katma deðerli sanayi yatýrýmlarýnýn artýrýlmasý yaþamsal öneme sahip…
Yabancý nüfustaki azalma ve eðitimli yerli nüfustaki dýþa yönelim, Mersin’in önümüzdeki on yýlda "nitelikli nüfus kaybý" sorunuyla yüzleþebileceðini gösteriyor. Þehrin demografik dengesini korumak ve potansiyel bir beyin göçünü kalýcý bir geliþimle geriye döndürmek, Mersin'i transit geçiþ noktasý olmaktan çýkarýp yaþanacak ve deðer üretilecek bir merkez haline getirmekten geçiyor.
