Çin’in Yeni Çað planlamasý dünyayý deðiþtirecek…
Baþkan Xi’ nin Yüksek Kaliteli Kalkýnma modeliyle Küresel Düzeni Yeniden Kurma giriþimi…
Çin Cumhurbaþkaný Xi Jinping’ in, Qiushi dergisinde 16 Þubat 2026 günü yayýmlanan makalesi ülkenin 2026-2030 dönemini kapsayan stratejik önceliklerini ortaya koyan hedefleriyle sadece Çin’ in deðil, küresel bir gücün önümüzdeki dönem dünyayý da þekillendirmesi anlamýnda büyük önem taþýyor…
Xi’ nin makalesi, Mart 2026’ da son haliyle yayýnlanacak 2026-2030 arasý dönemi kapsayan 15. Beþ yýllýk kalkýnma planýnda yerel ve merkezi idarenin yol haritasýný ve yatýrým önceliklerini, kýsaca beþ yýl sonunda ülkenin izleyeceði yol haritasýnýn çerçevesini çiziyor…
Xi, ekonomik büyümeyi; teknolojik inovasyon ile iç pazarýn güçlendirilmesi üzerine inþa eden yeni bir doktrin ortaya koyarken, ülkenin 2026-2030 dönemini kapsayan stratejik önceliklerinin üç temel kolon üzerine inþa edilmesi, tüm stratejilerin buna göre belirlenmesi gerektiðini vurguluyor.
Ýþte üç temel stratejik hamle:
1. Ýç Pazar canlandýrýlacak:
bugüne kadar büyüme stratejisini ihracat odaklý temele oturtan Çin’ in üretim kapasitesini dýþ týkanmalara karþý iç taleple canlý tutmak…
Xi Jinping, Çin’ in bugüne gelmesinde büyük rol oynayan ABD ve benzeri pazarlarýn Trump’ ýn son döneme damgasýný vuran gümrük duvarlarý ve benzer yaptýrýmlarla uðratacaðý þoklara karþý, Çin’in "ultra büyük pazar" avantajýný kullanarak, küresel tehditlere karþý dirençli bir ekonomi yaratma hedefine dikkat çekiyor…
Bu amaçla iç tüketimi canlandýrmak için;
-Halkýn gelir seviyesini artýracak planlar ve emekli maaþlarýndaki artýþlarla satýn alma potansiyelini güçlendirecek politikalar uygulanmasý,
-Bugüne kadar çok fazla öne çýkmayan Hizmet Sektörü Potansiyelinden yararlanýlarak kültür, turizm, spor ve saðlýk gibi alanlardaki kýsýtlamalarýn tedricen kaldýrýlmasý, hizmet tüketiminin serbest býrakýlacaðý (liberal politikalarýn) bir döneme geçilmesi,
-Merkezi bütçe yatýrýmlarýnýn kentsel yenileme, halkýn geçimi ve uzun vadeli yerel geliþime ivme kazandýracak büyük projelere yönlendirilmesi, özel sektör yatýrýmlarýnýn canlandýrýlmasý için yeni teþvik mekanizmalarýnýn devreye sokulmasý,
Gibi adýmlarýn hýzla hayata geçirileceðini ifade ediyor Xi Jinping…
2. Üretim inovasyon odaklý büyüyecek:
"Yeni Kaliteli Üretken Güçler" modeline geçilmesi hedefi Xi’ nin yayýnlanan makalesinin en can alýcý bölümünü oluþturuyor…
Xi, Çin’ in bugüne kadar sürdürdüðü geleneksel büyüme modellerinden, teknoloji yoðunluklu üretime geçmesi gerektiðini, bu amaçla hangi politikalarýn öne çýkarýlacaðýný belli baþlýklar altýnda þöyle sýralýyor:
-Teknolojik Baðýmsýzlýk: Bilim ve teknoloji altyapýsýnda baðýmsýzlýk güçlendirilecek, özellikle bugün çip tedarikinde ABD’ nin engellemeleriyle ortaya çýkan "boðaz kesici" (choke-point) olarak tanýmlanan teknolojiler gibi alanlarda kendi kaynaklarýyla baðýmlýlýðý ortadan kaldýrmasý (Choke point: ülkenin,
kritik teknoloji alanýnda yabancý ülkelere/þirketlere baðýmlý olduðu ve bu baðýmlýlýðýn kolayca kesintiye uðratýlabileceði bir baþka ifadeyle "boðazýnýn kesilmesi” anlamýnda kullanýlýyor)
- Yapay Zeka Stratejisi: Yapay zeka, ekonominin her alanýna entegre edilecek, büyük modellerin çoðalýp geliþmesi ve yerli çip üretimi desteklenecek,
-Bölgesel Ýnovasyon Merkezleri kurulacak: Pekin, Þanghay ve Guangdong-Hong Kong-Makao Büyük Körfez Bölgesi dünya standartlarýnda teknoloji üsleri haline dönüþtürülecek..
-Yeþil ve Geleceðin Endüstrileri: Kuantum, biyoteknoloji ve hidrojen enerjisi gibi alanlar yeni büyüme motorlarý olarak geliþtirilecek…
3. Reform ve Pazar Ekosisteminin Saðlýklý Hale Getirilmesi;
- Ekonomik hedeflere ulaþmak için piyasa mekanizmalarýndaki engeller kaldýrýlacak,
- Kaynak israfýna yol açan yýkýcý iç rekabetin (involution) önüne geçilecek, saðlýklý bir pazar ekosistemi amacýyla Ulusal Birleþik Pazar kurulacak…
- Özel sektörü teþvik eden yasalar iyileþtirilecek, iþletmelerin borç yükü temizlenecek ve platform iþletmelerinde "kazan-kazan" odaklý bir geliþim modeli teþvik edilecek,
- Finansal araçlar inovasyonu destekleyecek þekilde yenilenecek. Bu amaçla sermaye piyasasý yatýrým ve finansman kapsamlý dönüþümden geçirilecek,
Xi Jinping’ in 16 Þubat 2026 makalesi, küresel bir meydan okuma metni olarak ta tanýmlanabilir…
Çin’in bundan böyle büyüme lokomotifinin teknoloji odaklý hale getirilmesi yanýnda "yerel koþullara göre uyarlama" vurgusu çok önemli.
Her bölgenin kendi kaynaðýna göre uzmanlaþmasý gerektiðini belirten Xi, risklerin yönetilmesini ve kaynak israfýnýn engellenmesini stratejik bir gereklilik olduðunu kesin dille ifade ederken; yerel ve merkezi yönetimleri de demir eldivenle uyarýyor…
Özetlersem; Xi Jinping, Çin’in 2026 ve sonrasý beþ yýllýk dönemi kapsayan vizyonunu; tüketimin arttýðý, teknolojik olarak kendine yeten ve yapýsal reformlarla pazar canlýlýðýný koruyan modern bir sanayi sistemi inþasý olarak tanýmlýyor…
