MAARÝF MODELÝ MÝ, SINAV MODELÝ MÝ?
Son iki haftadýr öðrencilerimizin yaþadýðý merkezi sýnav maratonunun ardýndan tercihlerle dolu yeni bir dönem yaklaþýyor. Yani sýnav sonrasý ektiðini biçme zamaný… Ektiðini biçme ifadesi ne kadar doðrudur tartýþýlýr ama bu sýnavlarla gelecekteki hayatýný þekillendirecek olan çocuklarýmýzýn yaþadýðý stresi tartýþmaya bile gerek yoktur.
Millî Eðitim Bakanlýðý son yýllarda eðitim sistemine yeni bir yön vermeye çalýþmaktadýr. Türkiye Yüzyýlý Maarif Modeli ile öðrencilerin sadece bilgi yüklenen bireyler deðil; düþünen, sorgulayan, üreten, deðer sahibi, erdemli ve beceri geliþtirmiþ insanlar olmasý hedeflenmektedir. Kâðýt üzerinde bakýldýðýnda bu yaklaþým son derece deðerlidir. Çünkü eðitim yalnýzca matematik formülleri ezberletmekten, paragraf sorularý çözdürmekten ya da fen bilgisi öðretmekten ibaret deðildir. Eðitim ayný zamanda iyi insan iyi yurttaþ yetiþtirme sanatýdýr. Ancak eðitim sistemimizde ciddi bir çeliþkiyle karþý karþýyayýz.
Bir tarafta öðrencilere deðer, erdem, eylem ve beceri kazandýrmayý amaçlayan bir eðitim modeli diðer tarafta ise öðrencilerin kaderini birkaç saatlik merkezi sýnavla belirleyen ölçme ve deðerlendirme sistemi… Özellikle LGS, bu çeliþkinin en somut örneði olarak karþýmýzda yer almaktadýr.
Okullarýmýzda öðrencilerimizden iþ birliði yapmalarý, sosyal sorumluluk geliþtirmeleri, ahlaki deðerler edinmeleri, eleþtirel ve üst düzey düþünmeleri beklenmektedir. Peki LGS günü öðrencilerimize neler sorulmaktadýr? Ne kadar erdemli olduklarý mý? Topluma ne kadar katký sunduklarý mý? Bir problemi çözmek için nasýl bir süreç yürüttükleri mi?
Cevabýmýz hayýr. Öðrencilerimizden beklenen þey; kýsa sürede karmaþýk sorularý çözebilmesi, yoðun bilgi yükünü taþýyabilmesi ve sýnav stresine dayanabilmesidir.
Bu durumda öðrenciler ve veliler doðal olarak þu soruyu sormaktadýr:
‘Madem amacýmýz beceri kazandýrmak ve deðer eðitimi vermek ise neden bütün sistem hâlâ sýnav puanýna göre þekillenmektedir? Son yýllarda LGS sorularýnýn giderek zorlaþmasý bu çeliþkinin artmasýna sebep olmakta mýdýr?’
Sorularýn niteliðinin artmasý elbette olumlu bir geliþmedir. Ancak sýnavýn amacý öðrencileri seçmekten çok elemek hâline geldiðinde eðitim sistemi baþka bir noktaya sürüklenmektedir.
Bugün birçok öðrenci okullarýmýzda öðrendiði bilgilerle deðil, özel kurslarda ve soru bankalarýnda karþýlaþtýðý tekniklerle baþarý elde etmeye çalýþmaktadýr. Çocuklar kitap okumaktan çok soru çözmeye, oyun oynamaktan çok deneme sýnavlarýna, sosyal etkinliklerden çok soru çözme kamplarýna yönlenmektedir. Çünkü sistem yüksek puan alan öðrenciyi daha deðerli görmektedir.
Oysa eðitimin temel amacý sýralama yapmak deðil, iyi insan iyi yurttaþ yetiþtirmek olmalýdýr.
Gerçekten beceri ve deðer temelli bir eðitim sistemi kurmak istiyorsak, çocuklarý birkaç saatlik bir sýnavla deðerlendirmeye devam ederek bunu baþarmak oldukça güçtür.
Maarif Modelinde öðrencinin merkeze aldýðý belirtilmektedir. LGS ise öðrenciyi bir yarýþýn içine çekmektedir. Biri insan yetiþtirmekten diðeri sýralama yapmaktan bahsetmektedir… Bu iki anlayýþ arasýndaki mesafe kapanmadýkça eðitimde yapýlan yenilikler sýnav stresini aþmakta zorlanacaktýr.
Çocuklarýmýzýn geleceðini test kitaplarýnýn arasýnda deðil; bilgiyi beceriye, beceriyi karaktere dönüþtürebilen bir eðitim anlayýþýnda aramak zorunda olduðumuz ortadadýr. Aksi hâlde deðerlerden söz eden müfredatlarla, puanlardan baþka hiçbir þeyi ölçmeyen sýnavlar arasýndaki bu çeliþki büyümeye devam edecektir. Bu süreçte aklý karýþan, çocuklarýnýn geleceklerine olumlu yön vermek isteyen ve yoðun stres yaþayan velilerimize de içinde bulunduklarý sýnavda baþarýlar dilerim.
