Yapay Zekâ yarýþý, Modern Çaðýn Tukidides Tuzaðý…
20. yüzyýla iki ülkenin temelinde yer aldýðý nükleer güce dayalý iki blok arasýndaki soðuk savaþ damgasýný vurmuþtu...
Ýki lider ülke yaydýklarý korku sayesinde sadece birbirlerini deðil, kanatlarý altýnda yer alan tüm ülkeleri ve dünyayý kontrol ediyorlardý...
Sovyetlerin daðýlmasýyla o hegemon güçlerin oluþturduðu nükleer tehditten beslenen blok ayaklarýndan biri çöktü…
Bugün Rusya baþýndaki Putin delisinin giriþtiði ve üç günde yutarým hesabýyla daldýðý Ukrayna bataklýðýna saplanmýþ, 5 yýldýr debelenip duruyor...
Ýki kutuplu dünya daðýlýrken, Fukuyama' nýn 'Tarihin Sonu' diye ilan ettiði ABD merkezli tek kutuplu küresel düzen hayali de 10 yýlýn ardýndan 11 Eylül 2001 günü vurulan Ýkiz Kulelerin enkazý altýnda yitip gitti..
Peki, hegemonya anlamýnda dünya bugün nereye doðru gidiyor?
Giremediðimiz küresel mutfakta neler piþiriliyor?
Çok kutuplu bir dünya doðum sancýlarý içinde kývranýrken, ABD ve Rusya’ nýn yerine geçen Çin arasýnda nükleer güçlere dayalý denge arayýþý yerini Yapay Zekâ yarýþýna býraktý...
2023' te bu yarýþý Antik Yunan'daki 'Tukidides Tuzaðý' olarak tanýmlayanlar gidiþatýn tam da bu tuzaðý yansýttýðýný ön görüyordu...
Bugün Çin ve ABD arasýndaki ticaret savaþý diðer tüm cepheler bir yana týpký soðuk savaþýn sembolü "nükleer güç" yarýþýnýn yerini çip temelli Yapay Zeka kavgasýna endekslenmiþ durumda...
MÖ 5. yüzyýlda Yunan tarihçi Tukidides, Sparta-Yunanistan arasýndaki Polonez savaþýný ele alýrken "Yükselen Atina gücünün Sparta üzerinde yarattýðý korkunun, iki þehir devleti arasýndaki savaþý kaçýnýlmaz kýldýðýný” gözlemler..
Harvard Üniversitesi'nden siyaset bilimci Graham Allison tarafýndan modern uluslararasý iliþkiler literatürüne kazandýrýlan Teoriye göre; "devlet gücünü artýrarak kendisine rakip gördüðü devletlere karþý güvenliðini saðlamak için silahlanýr. Bunu gören diðer devlet daha çok silahlanýr, bu yarýþ çatýþma gerçekleþene kadar sürer"
2026 Mayýs'ýnda Çin'i ziyaret eden ABD baþkaný Trump' a Çin lideri Xi 'Tukidides Tuzaðý' teorisinden yola çýkarak teknolojik yarýþýn dünyayý daha yaþanýr kýlma kadar cehenneme taþýma potansiyeli olduðunu hatýrlatýrken sadece uyarýda bulunmuyor, yaklaþmakta olan 'tarihin en kýrýlmaya uygun riskine yönelik ürperten haberi veriyordu'...
20.. yüzyýlda iki kutuplu dünya, insanýn kendi elleriyle ürettiði ve gücünü bildiði bir silahtan besleniyordu ve kurulan iki ayaklý küresel sistemin sahneye koyulan senaryosunun temeli nükleer korkuydu…
Bugün ise ABD ve Çin, girdikleri soluksuz bir yarýþta geriye düþmemek için tüm potansiyellerini deðerlendirirken, bir yanýyla da rakibin buluþlarla nereye kadar gidebileceðini keþfetmeye çalýþtýklarý yapay zeka alanýnda klasik silahlarýn devre dýþý kaldýðý yepyeni bir cephede savaþýyorlar..
Savaþýn nereye evrileceði ise þimdilik meçhul ancak geçmiþten çok farklý ve insan denetiminden kurtulmakta olan çok daha ciddi bir sorunla karþý karþýyayýz…
Günün birinde –ki artýk fütürist bir kurgudan deðil, aylarla telaffuz edilen bir zaman diliminden söz ediliyor- kontrolden çýkacak Yapay Zeka ajanlarýnýn insanlýða ait ne varsa yok edip kendilerine özgü bir dünya kurmalarýna Çin ve ABD gibi biliþim sektörlerini tümüyle kontrol ettiðini iddia eden ülke de engel olamayabilir…
Yapay zekâ alanýnýn kurucu isimlerinden biri olan Marvin Minsky, 1970’te LIFE dergisinde yayýmlanan söyleþide geleceði okurcasýna þu öngörüde bulunuyordu:
“Bilgisayarlar kontrolü ele geçirdiðinde bir daha geri alamayabiliriz. Onlarýn izniyle hayatta kalýrýz. Þanslýysak bizi evcil hayvan olarak tutmaya karar verebilirler..”
Umarým insanlýk kaderini belirleyecek sürecin ve Çin-ABD yarýþýna kurban edilmezse kontrolden çýkma temayülü gösteren büyük riskin farkýndadýr…
