Biliyle
Eþim hazýrlamakta olduðu yemekten artakalan kaynamýþ nohudun üzerine kimyon ekeleyip yemem için getirince birden çocukluk günlerime gittim...
Derken kar beyazý önlüðü ve baþýndaki takkesi, kolundaki kovasýyla, “Tuzuyla kemunuyla biliyle” sesleniþiyle ikindi üzerleri dolaþan satýcýlar canlanýverdi gözümde...
Kuruþlara burun kývýrmayan, pamuklu þeker, bicibici-karsambaç, kerebiç, macun þekeri, elmalý þeker, kýrmýzý lokum, gazoz-limonata, dondurma satanlarýn sesleriyle çýnlayan Mersin’in portakal çiçeði kokan, araba gürültüsünden uzak sokaklarýnýn kendine özgü bir renkliliði vardý eskiden...
Dilimden dökülen her eskiden sözcüðü ile birlikte emin olun bir þeyler kopuyor yüreðimden...
Kaynamýþ nohudun çaðrýþýmýyla yýllar öncesine gittiðimin günün akþamýnda, televizyon kanallarýnda izlediðim deprem sigortasý tanýtýmý içimi kýyarken, geçmiþe dönük anýlar film þeridi olup arsýz misafir gibi yurt tuttu belleðimi...
Ve Selim Ýleri’nin eski Ýstanbul’u betimleyen yazýlarýnýn da etkisiyle yazdýðým,
“Hani o ahþap evler
Merdivenlerinde dizili
Menekþeler fesleðenler
Onlara sevgiyle bakan gözler
Begonyalar çiçek açar
Yasemin güzel kokarmýþ
Kim takar
Ýnsanlar
Ormanlar yakýlýyor þimdilerde
Oncasýna çoðaldý ki
Tek tek sayamam yerlerini
Örseleniyor yüreðim
Öksüz çocuklarýn aðýdý buruk
Gözyaþlarý da sitemli
Yalana
Talana
Nedenini anlayamadýklarý savaþlar
Bir de
Sözümona biz büyüklere...“ yolundaki dizeleri iliklerime kadar duyumsuyorum.
Konu ettiðim deprem sigortasý tanýtýmý bilmem dikkatinizi çekti mi?
Tanýtým; satýcý, çocuk,100 bin lira, cam kavanoz ve slogandan oluþuyor. Ellerindeki parayla satýcýdan istediklerini alamayan çocuklar, paralarýný bir kavanozda biriktirip evlerinin zorunlu deprem sigortasýný yaptýrmaya yöneltilmek isteniyor. Kompozisyon üç aþaðý beþ yukarý bu içerikte.
Çocuklar, ah çocuklar; ela, kara, yeþil gözlü en doðal istemlerine gem vurulan çocuklar. Aradan günler geçmesine karþýn, ilgili görüntülerin etkisinden kurtulamadým. Etkilenmem tabii ki, tanýtýmýn amacýna yönelik deðil. Satýcýdan istediklerini alamayan çocuklarýn iç dünyalarýnda yitip gidiyorum.
Düþüncelerim daldan dala uçuþan kuþlar gibi, geçmiþle bugün arasýnda gidip geliyor. Bir yanda, yoksulla varsýl arasýnda farkýn uçurum boyutuna ulaþmadýðý, kavga ve savaþýn hayatýn her alanýna yansýmadýðý, insanlarýn “Bir kaþýk aþým kaygýsýz baþým” dediði yoksulluklara karþýn güzel günler; diðer yanda ise teknolojik geliþmelerin kaynak yarattýðý bir ortamda, insanlarýn gönenç düzeyinin yükselmesi gerekirken açlarýn çoðaldýðý, savaþlarýn sýradan olaylar haline geldiði, “Altta kalanýn caný çýksýn” anlayýþýnýn egemen olduðu bir dünya...
Sanki Orhan Veli,” Bir elinde cýmbýz / Bir elinde ayna / umurunda mý dünya” dizelerini bugünler için söylemiþ. Hayatýn her alanýnda olumsuzluk egemenken herkes kendi havasýnda. Bir kör dövüþüdür almýþ baþýný gidiyor. Ayný dünyanýn insanlarýnýn eylem ve söylemleri ayrý olup, bölük bölük bölünmüþler. Toplumsal yarar içeren olaylara karþý duyarsýzken, günübirlik kiþisel çýkarlar için bir anda aslan kesiliveriyorlar.
Uzaða gitmeye gerek yoktur. Günlük yaþantýmýzda bunun örneklerine sýklýkla rastlayabiliriz. Ülkemizde apayrý iki dünya var sanki. Bir tarafta milyonlar açlýk sýnýrýnýn altýnda var olma mücadelesi verirken, diðer tarafta seçkin bir azýnlýk debdebeli bir yaþam sürüyor. Halký bilgilendirme yükümlülüðü bulunan Televizyon, radyo ve gazeteler ise, asýl iþlevlerinden uzaklaþarak, hem nalýna hem mýhýna vuruyorlar.
Türkiye öyle bir noktaya getirildi ki, sabahlarý herkes evinden bir hesapla çýkýyor. Kimi akþam evine bir ekmeði nasýl getireceðinin hesabýný yaparken, kimileri de trilyonlarýna trilyon katmanýn peþinde. Toplumsallýkmýþ, sosyal yaþammýþ çek bir kalem.
Böylesi bir ortamda, çocuklarýn lafý mý olur?
Bütün bunlarý düþündükçe karamsarlýðým daha da artýyor. Açlarýn sayýsýnýn artýðý kan gölüne dönüþen bir dünyada, çözümsüzlüðün sarmalýnda kývranýp duruyorum. Konuyu ne kadar açsam da anlatmak istediklerimi sözcüklere dökemiyorum.
Ýyisi mi yazýyý yine bir þiirle noktalayalým:
“Teknolojide devrim yaþanýyormuþ
Bilim tehdit olmaktan çýkarmýþ kanseri
Kalp krizine de çare bulunmuþ
Neyleyim
Ekmek diye aðlanarak
Çekiþtirilen ana eteði yüreðim
Avunmalar dindirmiyor sýzýsýný
Suyun baþýný tutanlar
Açgözlü
Duyarsýz mý duyarsýz
Boðuluyorum
Özlemle aðlayan
Gözyaþlarýnda çocuklarýn”
