DENÝZCÝ ULUS VE FELSEFE ÝLÝÞKÝSÝ
Mersin Yelken Ýhtisas ve Yat Kulübü Yönetim Kurulu Baþkanlýðý yaptýðým dönemlerde yoðunlaþtýðým bir konu vardý: ‘Denizci Ulus’.
Bu konuda yazýlar kaleme almýþ, çeþitli sivil toplum örgütlerinde konferanslar vermiþ, kiþisel sohbetlerde sýk sýk dile getirmiþtim.
Bir süre neredeyse gündemimin ilk maddesi olan “Denizci Ulus” konusu zamanla yerini baþkalarýna býraktýysa da aklýmýn bir köþesinde yer almayý daima sürdürdü.
Levent Nehir imzalý bir metin beni bu konuda tekrar yazmaya sevk etti. Levent Nehir, felsefe ile denizin iliþkisini iþlemiþ yazýsýnda.
Felsefinin bugünkü anlamda ortaya çýktýðý bölgenin Ege ve Akdeniz Havzasý olduðu saptamasýný yapan Nehir, bunun önemine vurgu yapmaktadýr.
“…Yani deniz ile denizde, deniz havzalarýnda ve kýyýlarýnda, denizle iç içe bezenmiþ kara parçalarýnda doðmuþ, gençliðini geçirmiþ ve yaþayarak yaþlanmýþ olan insanlarýn düþünce sistemlerindeki geliþmeler ve derinlikler, denizden aldýklarý ilham, ortaya koyduklarý eserler, deniz ve çevresinin sunduðu yaþam standartlarý, ekonomik geliþme ve ticaret ile ortaya çýkan siyaset ihtiyaçlarýnýn harmonize olmasýndan dolayý hayata konulan kurallar ve bu kurallarýn geliþtirdiði hukuk ve hukukun geliþtirdiði medeni, idari ve ticari mekanizmalar sayesinde, felsefi sistemler baþlayabilmiþ, geliþmiþ ve giderek dallanýp budaklanarak felsefe akýmlarýna dönüþmüþ ve günümüz insanýnýn doðudan batýya ortaya koyduðu bütün ekonomik, ticari, siyasi ve inanç sistemlerini doðrudan ve derinden etkileyerek bugünkü düþünce manzaralarý, devlet sistemleri, hukuk kurallarý, ekonomik düzenler ve ticaret potansiyeli ortaya çýkmýþtýr…”
Denizci olmanýn denizle iç içe yaþamýn getirdiði ekonomik kazanýmlar; deniz sporlarý, balýkçýlýk, her türlü deniz aracý ve gemiler, gemi inþaatý, deniz ticareti, donanmalar ile deniz ticaretinin güvenliðinin saðlanmasý ve kontrolü þeklinde sýralanabilir. Tüm bunlar zenginlik demektir. Zenginlik beraberinde yeni kurallarý, hukuk sistemini, siyasi yöntemleri geliþtirir; bilginin üretilmesine ve yaygýnlaþmasýna ön ayak olur.
“Bilgi” ve “bilge insan” peþinden gitme etkinliði olan felsefe, bunu aklýn yettiði her þeyi düþünerek, sorgulayarak ve eleþtirerek gerçekleþtirmektedir. Bu da yaratýcý aklýn özgürleþmesine, üretkenliðinin artmasýna, dogmalarýn yerini bilime, bilimsel bilgiye býrakmasýna yol açmakta; bir yandan ekonomik, sosyal geliþimi iyiye doðru götürürken diðer yandan ruhun da özgürlüðüne kavuþmasýna olanak saðlamaktadýr.
Peki, deniz neresinde felsefe etkinliðinin sorusuna, Nehir, lirik bir yanýt vermektedir.
“…Kýsacasý; deniz özgürlük demektir, insana özgürlük duygusu ve hissiyatý verir. Felsefe de özgürlük kokan ortamlarda ve toplumlarda geliþme göstermiþtir. Bu özgürlük aynen þöyle açýklanabilir, bin gemiye aç yelkeni ve açýk denizlere ve özgürlüðe koþ, esen rüzgârý hissederek ve doyasýya yaþayarak mavilikleri. Hangi insana gizemli gelmez ki deniz?..”
Deniz bir yandan insanlarýn klandan aþirete, aþiretten devlete evrilmesini saðlayan ekonomik koþullarý oluþtururken, geliþen sosyal ve kültürel yapý nedeniyle felsefenin önünü açmaktadýr. Ve felsefe de iyiye, güzele, mutluluða, özgürlüðe gidiþi hýzlandýran yakýt olmaktadýr.
Ülkemizde yýllardýr yaþanan, son yýllar ve günlerde iyice ayyuka çýkan yolsuzluklar, hukuksuzluklar, adaletsizlikler, denizci ulus olabilseydik kendine yer bulabilir miydi?
Okullardan felsefe dersleri kaldýrýlmayýp, felsefenin; yeþermesine, boy atmasýna olanak saðladýðý bilim ve özgür aklýn rehberliðinden uzaklaþmasaydýk bu yaygýnlaþan iþsizliði, yoksulluðu ve yoksunluðu yaþar mýydýk?
Bu sorularýn yanýtýný siz düþene dururken…
Sözü “Özgürlük ve baðýmsýzlýk benim karakterimdir” diyen insanlýk tarihinin yetiþtirdiði en önemli liderlerden biri olan önderimiz Mustafa Kemal Atatürk’e býrakmak istiyorum.
“…En güzel coðrafi vaziyette ve üç tarafý denizle çevrili olan Türkiye; endüstrisi, ticareti ve sporu ile en ileri denizci millet yetiþtirmek kabiliyetindedir. Bu kabiliyetten istifadeyi bilmeliyiz; denizciliði, Türkün büyük ülküsü olarak düþünmeli ve onu az zamanda baþarmalýyýz…”
